مقدمه

ابزارهای برشی دندانپزشکی نقش اساسی در بسیاری از درمان‌های دهانی ایفا می‌کنند،​ و در این میان فرزهای جراحی تولیدشده توسط شرکت معتبر مایزینگر (Meisinger) یکی از معروف‌ترین گزینه‌های مورد اعتماد برای جراحان دهان،​ ایمپلنتولوژیست‌ها و دندانپزشکان سراسر دنیا هستند. فرزهای HM141AS،​ به‌ویژه با طراحی پیشرفته «آلپورت،​ X-Cut» خود،​ برای برش و شکل‌دهی استخوان و سایر بافت‌های سخت دهانی مدرن‌ترین گزینه‌های موجود را ارائه می‌دهند. این بورها به دلیل ویژگی‌های خاص هندسی و تکنولوژیکی خود،​ جایگاه ویژه‌ای در جراحی‌های دهان،​ فک و صورت و مدیریت استخوان کسب کرده‌اند.

معرفی اجمالی HM141AS

فرزهای HM141AS دسته‌ای از فرزهای جراحی میزینگر هستند که با طراحی آلپورت (Allport) و ایکس-کات (X-Cut) و تمرکز بر برش استخوان و کاربردهای جراحی فک و صورت ساخته شده‌اند. عبارت “X-Cut” به معنای داشتن آج‌ها و شیارهایی ضربدری‌ست که به کارایی بور در خرد کردن بهتر استخوان و دفع سریع‌تر چیپ‌ها (خرده‌ها) کمک می‌کند.

این سری با قطرهای مختلف سری ۲۳،​ ۲۷،​ ۳۱ و ۳۵ صدم میلی‌متر (۰.۲۳،​ ۰.۲۷،​ ۰.۳۱،​ ۰.۳۵ سانتی‌متر) به بازار عرضه می‌شود و شکل سری آنها به صورت گرد (Ball Nose) است که برای ایجاد انواع تراش‌های استخوانی و مدیریت حفره‌ها مناسب است.

مقایسه HM141AS با HM141A

• HM141AS: آلپورت،​ ایکس-کات (Allport, X-Cut)،​ بهبود جنس تیغه با “بُرندگی بالا”،​ تمرکز ویژه بر جراحی استخوان و حداکثر برش با حداقل فشار دستی.
• HM141A: سری پایه‌تر،​ با کراس‌کات (Cross Cut)،​ بدون بهبود ویژه انتخاب تیغه/آج نسبت به HM141AS.
• سری‌های مشابه رقیب: محصولات مشابه با آج‌گذاری متفاوت (معمولاً Cross Cut) و اغلب فاقد طراحی اختصاصی X-Cut آلپورت.

این سری فرز از نظر ساختار آج،​ تسهیل چیپ‌اواکوانسیون و حداکثر برش در تراکم‌های استخوانی مختلف نسبت به مدل‌های پایه‌تر مزیت دارد.

 

ویژگی‌‌ها و مشخصات فنی بورهای HM141AS

 

مدل فرز	نوع/شکل	قطر سری (میلی‌متر)	جنس/ساخت	ماکزیمم سرعت (rpm)	تعداد در بسته	کاربرد اصلی
HM141AS-023-HP	آلپورت،​ ایکس-کات،​ گرد	2.3	کارباید	40,000 – 50,000	2	جراحی استخوان،​ مدیریت آلوئول
HM141AS-027-HP	آلپورت،​ ایکس-کات،​ گرد	2.7	کارباید	40,000 – 50,000	2	جراحی استخوان،​ استخوان‌بری
HM141AS-031-HP	آلپورت،​ ایکس-کات،​ گرد	3.1	کارباید	40,000 – 50,000	2	جراحی دهان/فک،​ آلوئوپلاستی
HM141AS-035-HP	آلپورت،​ ایکس-کات،​ گرد	3.5	کارباید	40,000 – 50,000	2	آلوئوپلاستی،​ حذف بافت استخوان
شفت (همه مدل‌ها)	HP	–	–	–	–	مناسب هندپیس مستقیم
بسته‌بندی	غیر استریل	–	–	–	۲ عددی	استریل توسط مصرف‌کننده

در این جدول،​ تمامی فرزهای سری HM141AS میزینگر با قطر متفاوت سری (از ۲٫۳ تا ۳٫۵ میلی‌متر) و شِکل گرد،​ از کارباید با کیفیت بالا ساخته می‌شوند. هر مدل بسته‌بندی غیر استریل دارد (برای کاربرد چندباره و الزامات استریلیزاسیون توسط مصرف‌کننده). دامنه‌یrpm (دور در دقیقه) ماکزیمم آنها نیز برای تنظیم دقیق سرعت توصیه‌شده فراهم شده است تا ایمنی و برندگی حداکثر تضمین شود.

 

مشخصات طراحی و ویژگی‌های خاص

(Allport, X-Cut)

کاتینگ آلپورت به معنی زاویه‌دار شدن آج‌ها و ایجاد الگوی شاخه‌ای یا ضربدری روی سطح سری بور است. این طراحی:

• برش بسیار موثر استخوان با سختی‌های مختلف را ممکن می‌سازد،​
• باعث دفع سریع‌تر چیپ (خرده استخوان) از محل برش می‌شود،​
• از گرفتگی و داغ شدن در طول جراحی جلوگیری می‌کند،​
• فشار مکانیکی موردنیاز دست پزشک را کاهش داده،​ خستگی دست و آسیب به بافت‌های مجاور را کم می‌کند⁶⁸.

مفهوم X-Cut اشاره به همین طراحی شیارهای متقاطع دارد؛​ با افزایش تعداد لبه‌های برنده و زاویه متقاطع‌شان،​ شکستن و برداشت استخوان راحت‌تر انجام شده و چیپ‌اواکوانسیون بهتر اتفاق می‌افتد.

فرزهای HM141AS به صورت کامل یا با سر کارباید و بدنه فولاد ضدزنگ تولید می‌شوند،​ این فرزها دارای سر تمام کاربایدی (Tungsten Carbide) با دانه‌بندی ریز و سختی بالا هستند. این موضوع ضمن تضمین طول عمر بور،​ میزان استهلاک را کاهش داده و امکان استریلیزاسیون مکرر را نیز فراهم می‌کند.

لازم به ذکر است که این فرزهای حاوی مقدار اندک کبالت (مطابق استاندارد مواد 1B CMR) هستند. اگرچه براساس تست‌های ایمنی معمول،​ خطر سرطان‌زایی یا مشکل ژنتیکی عمده‌ای برای افراد عادی ایجاد نمی‌کند،​ اما باید در بیماران با آلرژی‌ به کبالت با احتیاط‌ بیشتری مصرف گردد.

• چندباره (Reusable): با استریلیزاسیون کامل،​ می‌توان آنها را در چند عمل جراحی مورد استفاده قرار داد.
• حداکثر سرعت مجاز: ۴۰ تا ۵۰ هزار دور،​ بسته به قطر سری برای تضمین ایمنی و جلوگیری از داغ‌شدن و یا لرزش بیش از اندازه.
• طراحی گرد سری (Ball Nose): مناسب برای ایجاد حفره،​ حذف برجستگی‌ها یا صاف کردن سطوح استخوانی در جراحی‌های دهان و فک.
• دفع چیپ پیشرفته: جلوگیری از گرفتگی،​ ایجاد سطح برش صاف و تسهیل عملکرد هنگام برش های طولانی‌مدت.

دقت مرکزیتی بالا: باعث کاهش صدای اضافی،​ لرزش و افزایش کنترل جراح طی عمل می‌شود

کاربردهای بالینی

فرزهای HM141AS از جمله ابزارهای پرکاربرد در جراحی‌های زیر هستند:

1. آلوئوپلاستی (Alveoloplasty):
   1. فرم‌دهی و صاف‌کردن زوائد استخوان فک بعد از کشیدن دندان جهت آماده‌سازی بستر پروتز یا ایمپلنت.
   2. برش زوائد استخوانی تیز و ناصاف جهت افزایش تطابق و راحتی پروتز متحرک یا ثابت.
   3. تقلیل حجم توده‌های استخوانی در بیماران دارای پاتولوژی استخوان.
2. جراحی‌های ایمپلنت:
   1. آماده سازی بستر ایمپلنت با حجم‌دهی و برداشت استخوان.
   2. برداشت برجستگی‌های استخوانی مزاحم (Bone Management).
3. اُستِئوتومی و استئوتومی شکاف‌دهنده:
   1. اجرای بریدگی‌های کنترل‌ شده در استخوان فک،​ جهت القای حرکت یا اصلاح آناتومی.
   2. تخصص در برداشت استخوانی کنترل‌شده با حداقل خونریزی.
4. جراحی‌های فک و صورت (Maxillofacial surgery):
   1. حذف ضایعات استخوانی،​ آماده‌سازی برای جابه‌جایی استخوان و ترمیم شکستگی‌ها.
   2. آماده‌سازی برای پیوند یا بازسازی استخوان.
5. برداشت دندان نهفته و ریشه‌های مشکل:
   1. ایجاد دسترسی به ساختار ریشه‌ای جهت قطع ریشه یا برداشتن دندان.
   2. برداشت استخوان اطراف دندان‌های کاملاً نهفته یا مجاور سینوس.
6. کاربردهای دیگر:
   1. مدیریت بستر استخوانی در جراحی پیوند عصب،​ برش استخوان‌های اضافی و آماده‌سازی برای بازسازی بافت نرم و سخت.

برتری طراحی آلپورت X-Cut در برداشتن استخوان‌های متراکم،​ عمل در نواحی محدود و کاهش زمان جراحی نسبت به بورهای Cross Cut سنتی ثابت شده است.

 

دستورالعمل‌های کاربرد و راهنمای استفاده

• سرعت ایده‌آل: بین ۴۰ تا ۵۰ هزار دور در دقیقه برای برش استخوان،​ پایین‌تر برای تراش‌های ظریف‌تر. سرعت‌های بالاتر می‌تواند موجب داغ‌شدن و آسیب بافتی گردد.
• فشار کم: با توجه به برندگی بالای طراحی X-Cut،​ نیاز به اعمال فشار شدید دستی وجود ندارد. فشار زیاد با ایجاد گرما و احتمال شکستن تیغه همراه است.
• آبیاری مداوم: در حین برش استخوان جهت جلوگیری از افزایش دمای بافت و آسیب حرارتی به استخوان الزامی است.

نکات عملی جراحی

• همواره با حرکت رفت و برگشتی کار کنید: جهت توزیع یکنواخت حرارت و جلوگیری از بریدگی‌های ناهموار،​ حرکت دست باید پیوسته و یکنواخت باشد.
• بازرسی قبل از استفاده: تیغه‌های بور از نظر شکستگی،​ زنگ‌زدگی یا کندشدگی بررسی شده و در صورت نقص یا سایش زیاد کنار گذاشته شوند.
• اطمینان از قفل شدن محکم شفت در هندپیس: نصب شل می‌تواند سبب لرزش یا جا ماندن بور در حفره شود.
• استفاده از تجهیزات حفاظتی: ماسک،​ عینک و محافظ جهت جلوگیری از ورود ذرات چیپ به راه هوایی جراح.

نگهداری و استریلیزاسیون

• شستشو و تمیزکاری اولیه: بور باید بلافاصله پس از مصرف شسته و سپس در حمام آلتراسونیک قرار گیرد.
• استریلیزاسیون توسط اتوکلاو (۱۳۵ درجه سانتی‌گراد،​ حداقل ۳ دقیقه در سیکل وکیوم): استفاده از پاکت‌های استریل و قرارگیری در بلوک بور توصیه می‌شود.
• نگهداری در محیط خشک: پس از استریلیزاسیون جهت پیشگیری از زنگ‌زدگی،​ بور باید کاملاً خشک شود؛​ قرارگیری در محفظه‌های مرطوب می‌تواند خوردگی ایجاد کند.

بکارنبردن محلول‌های ضدعفونی‌کننده کلر یا هیپوکلریت: باعث آسیب به فلز کارباید خواهد شد

 

مقایسه HM141AS با سری HM141A

ویژگی	HM141AS (آلپورت،​ X-Cut)	HM141A (Cross Cut)
نوع آج کاری	X-Cut (مضاعف)	Cross Cut (ساده‌تر)
جنس و کیفیت تیغه	کارباید ریز دانه،​ بهبود یافته	کارباید استاندارد
دفع چیپ	عالی	مناسب
لرزش	بسیار کم	کم،​ اما کمی بیشتر از HM141AS
سرعت مجاز	۴۰-۵۰ هزار دور	۴۰-۵۰ هزار دور
دامنه قطر سری	مشابه	مشابه
تخصص	جراحی استخوان پیشرفته	جراحی استاندارد
قیمت	کمی گران‌تر	کمی ارزان‌تر